Czy zdarzyło Ci się podpisać umowę, a potem zorientować się, że coś jest nie tak? Może warunki okazały się mniej korzystne, niż wyglądało to na początku, albo po prostu zmieniły się Twoje potrzeby. W takich sytuacjach wiele osób zastanawia się, czy można po prostu zrezygnować z umowy. Dobra wiadomość jest taka, że odstąpienie od umowy to narzędzie, które prawo daje zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom (choć nie w każdej sytuacji i nie zawsze na tych samych zasadach). Warto więc wiedzieć, kiedy masz taką możliwość i jak zrobić to poprawnie, aby uniknąć niepotrzebnych problemów.

Odstąpienie od umowy

Kiedy możesz z niego skorzystać?

Prawo przewiduje kilka różnych sytuacji, w których odstąpienie od umowy jest możliwe. Najczęściej dotyczy to zakupów na odległość, czyli np. zamówień internetowych. Jeśli kupujesz jako konsument, możesz odstąpić od umowy w ciągu 14 dni i nie musisz podawać żadnego powodu. Ta zasada wydaje się prosta, choć w praktyce osoby rezygnujące z zakupu często nie wiedzą, czy wystarczy odesłać produkt, czy też muszą wysłać odpowiednie oświadczenie. Właśnie dlatego dobrze zrozumieć mechanizm odstąpienia i swoje obowiązki.

Poza zakupami online odstąpienie może wynikać także z zapisów samej umowy. Strony często wpisują do niej zastrzeżenie umożliwiające rezygnację do określonego momentu. Taki zapis daje dużą swobodę, jeśli jedna ze stron uzna, że jednak nie chce kontynuować współpracy, może zakończyć ją zgodnie z wcześniej ustalonymi zasadami. W życiu bywa różnie i tego typu elastyczność bywa bardzo pomocna.

Możesz natknąć się również na sytuacje, w których przepisy pozwalają na odstąpienie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Wyobraź sobie, że zamawiasz usługę, która powinna zostać wykonana w określonym terminie, a wykonawca z jakiegoś powodu nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Prawo umożliwia Ci wtedy zrezygnowanie z dalszej współpracy, ale musisz zrobić to w sposób zgodny z przepisami, aby uniknąć sporów i nieporozumień.

Jak je przeprowadzić, by uniknąć błędów?

Kiedy już wiesz, że odstąpienie od umowy jest możliwe, pojawia się kolejne pytanie: jak zrobić to tak, aby było skuteczne? Oświadczenie o odstąpieniu wymaga jasnego przekazu. Napisz w nim, że rezygnujesz z umowy i wskaż, której umowy dotyczy Twoja decyzja. Nie musisz tworzyć rozbudowanych uzasadnień. Oświadczenie warto wysłać w sposób, który pozwoli Ci udowodnić, że druga strona je otrzymała. E-mail z potwierdzeniem dostarczenia, list polecony, a czasem nawet wiadomość przez platformę zakupową  (wszystko zależy od rodzaju umowy).

Zachowanie terminu ma ogromne znaczenie. Jeśli przepisy lub Twoja umowa przewidują konkretne ramy czasowe, trzymaj się ich, aby Twoje odstąpienie nie okazało się nieskuteczne. Pamiętaj, że liczy się moment wysłania oświadczenia, a nie jego odczytanie przez drugą stronę. Ta drobna różnica daje Ci pewność, że zdążysz z formalnościami nawet wtedy, gdy sprzedawca czy usługodawca nie odpowiada od razu.

Gdy odstępujesz od umowy sprzedaży rzeczy, pojawia się jeszcze kwestia zwrotu przedmiotu. Powinieneś odesłać go niezwłocznie, aby cały proces przebiegł sprawnie. Jeśli produkt ma ślady użytkowania wykraczające poza sprawdzenie go w sposób typowy dla sklepu stacjonarnego, możesz ponieść odpowiedzialność za zmniejszenie jego wartości. Warto zadbać o odpowiednie zabezpieczenie przesyłki i zachować potwierdzenie nadania. Takie drobne działania pozwalają spokojnie przejść przez cały proces.

Dlaczego warto znać swoje prawa?

Świadomość, że możesz odstąpić od umowy, daje ogromne poczucie bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to, że nie jesteś bezradny, kiedy zakup nie spełnia Twoich oczekiwań albo gdy druga strona przestaje wywiązywać się z ustaleń. Dobrze napisane oświadczenie i trzymanie się terminów pozwalają uniknąć stresu i nieporozumień, a czasem także długotrwałego sporu sądowego. Warto pamiętać, że nie każdą umowę da się rozwiązać w ten sposób. Dlatego zanim podpiszesz dokument lub klikniesz „kupuję”, zatrzymaj się na moment i sprawdź, jakie masz prawa, a jakie obowiązki. Kiedy znasz zasady, podejmujesz decyzje z większą pewnością i bez obaw, że coś przeoczyłeś.

Jeśli czujesz, że Twoja sytuacja jest bardziej skomplikowana albo masz wątpliwości, czy w Twoim przypadku odstąpienie będzie skuteczne, rozmowa z prawnikiem pozwoli Ci podejść do tematu ze spokojem. To niewielki krok, który może oszczędzić Ci wielu nerwów.